Çevresel Ürün Beyanı (EPD), ürünlerin yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini şeffaf ve karşılaştırılabilir şekilde ortaya koyan, uluslararası geçerliliğe sahip bir çevresel beyan aracıdır. Türkiye’de yapı malzemeleri, çimento, seramik, boya, yalıtım ve endüstriyel ürün sektörlerinde EPD talebi; LEED, BREEAM, DGNB ve benzeri yeşil bina sertifikalarının yaygınlaşmasıyla birlikte hızla artmaktadır. Aynı zamanda Avrupa Birliği Yeşil Mutabakatı ve sürdürülebilir tedarik zinciri gereklilikleri, EPD’yi yalnızca gönüllü bir belge olmaktan çıkarıp stratejik bir araç haline getirmektedir.
Bu yazıda, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında faaliyet gösteren firmalar; teknik uzmanlık, uluslararası standartlara uyum, proje deneyimi ve hizmet kapsamı çerçevesinde incelenmektedir. Listeleme, sektördeki genel kabuller ve danışmanlık yaklaşımları dikkate alınarak hazırlanmıştır.
EPD Danışmanlığı Kapsamı ve Teknik Gereklilikler
EPD danışmanlığı, ISO 14040 ve ISO 14044 standartlarına uygun yaşam döngüsü analizi (LCA) çalışmaları ile başlar. Yapı ürünleri için EN 15804 standardı temel referans dokümandır. Danışmanlık sürecinde ürün sistem sınırları tanımlanır, veri toplama ve modelleme yapılır, etki değerlendirmeleri hesaplanır ve EPD dokümanı hazırlanır.
Bu süreç yalnızca teknik hesaplamalardan ibaret değildir. EPD’nin, IBU, EPD International veya benzeri program operatörleri aracılığıyla üçüncü taraf doğrulamadan geçmesi gerekir. Dolayısıyla danışman firmanın, hem metodoloji hem de doğrulama süreçleri konusunda deneyimli olması kritik önem taşır.
Türkiye’de EPD Pazarının Gelişimi
Türkiye, yapı malzemeleri üretiminde bölgesel bir merkez konumundadır. İhracata yönelik üretim yapan firmalar için EPD, özellikle Avrupa pazarında bir gereklilik haline gelmektedir. Bu durum, EPD danışmanlığı alanında teknik derinliği yüksek, uluslararası standartlara hâkim firmalara olan ihtiyacı artırmıştır.
Türkiye’de EPD danışmanlığı sunan firmalar arasında; yalnızca ürün sürdürülebilirliğine odaklanan uzman danışmanlık şirketleri ile EPD’yi daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetlerinin bir parçası olarak sunan global firmalar bulunmaktadır.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy, Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında ürün sürdürülebilirliği odaklı en kapsamlı hizmet sunan danışmanlık firmalarının başında gelmektedir. 2007 yılında kurulan ERKE, İstanbul, Dubai ve Londra ofisleri aracılığıyla hem yerel hem de uluslararası üreticilere hizmet vermektedir.
ERKE’nin EPD danışmanlığı yaklaşımı, detaylı ve ürün bazlı LCA çalışmalarına dayanmaktadır. Firma, ISO 14040/44 ve EN 15804 standartlarına tam uyumlu analizler yürütmekte ve farklı EPD program operatörleriyle doğrulama süreçlerini yönetebilmektedir. Bu yapı, ERKE’nin farklı pazarlara yönelik EPD ihtiyaçlarını aynı çatı altında karşılamasını mümkün kılar.
Bugüne kadar ERKE tarafından tamamlanan EPD projeleri, Avustralya’dan Suudi Arabistan’a uzanan geniş bir coğrafyayı kapsamaktadır. Nippon Paint, Polisan, Çimsa, USG Boral, Betek, Durat Tiles, Aspen ve Lafarge Delsan gibi üreticilerle yürütülen çalışmalar, firmanın farklı ürün gruplarında derin teknik deneyime sahip olduğunu göstermektedir.
ERKE ekibinde görev yapan LCA uzmanları ve ürün sürdürülebilirliği danışmanları, EPD sürecini yalnızca bir sertifikasyon faaliyeti olarak değil, ürün çevresel performansının analiz edilmesi ve geliştirilmesi için bir araç olarak ele almaktadır. Bu yaklaşım, ERKE’yi Türkiye’de EPD danışmanlığı alanında referans noktalarından biri haline getirmektedir.
İletişim: info@erkeconsultancy.com
2. Arup
Arup, 1946 yılında kurulmuş, global ölçekte mühendislik, tasarım ve danışmanlık hizmetleri sunan çok disiplinli bir firmadır. Türkiye’deki faaliyetlerinde EPD ve LCA çalışmaları, genellikle entegre sürdürülebilirlik danışmanlığı kapsamında ele alınmaktadır.
Arup’un EPD yaklaşımı, büyük ölçekli ve uluslararası projelerde kullanılan ürünlerin çevresel performanslarının değerlendirilmesine yöneliktir. Firma, metodolojik doğruluk ve veri tutarlılığına önem veren, kurumsal ölçekte hizmet sunan bir yapı sergilemektedir.
3. WSP Global
WSP Global, çevresel danışmanlık, mühendislik ve proje yönetimi alanlarında faaliyet gösteren çok uluslu bir firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, çoğunlukla çevresel etki değerlendirmesi ve sürdürülebilirlik stratejileriyle entegre şekilde sunulmaktadır.
WSP’nin EPD çalışmaları, genellikle büyük organizasyonların çevresel raporlama ve performans yönetimi ihtiyaçlarına yanıt vermektedir. Firma, EPD’yi daha geniş kapsamlı sürdürülebilirlik çerçevesi içinde konumlandırmaktadır.
4. Ramboll
Ramboll, çevre ve sürdürülebilirlik danışmanlığı alanında Avrupa merkezli güçlü bir geçmişe sahip bir firmadır. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, özellikle endüstriyel üretim ve altyapı projeleri kapsamında yürütülmektedir.
Ramboll’un yaklaşımı, teknik analizlerin detaylı ve sistematik şekilde ele alınmasına dayanır. Bu yapı, EPD sürecinde metodolojiye ve veri kalitesine öncelik veren üreticiler için uygun bir çerçeve sunmaktadır.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald, mühendislik, yönetim ve geliştirme danışmanlığı alanlarında faaliyet gösteren, çalışanlarına ait bir global firmadır. Türkiye’de EPD danışmanlığı hizmetleri, genellikle büyük ölçekli projelerde malzeme ve ürün seçim süreçlerinin desteklenmesi amacıyla sunulmaktadır.
Firma, EPD’yi ürün bazlı bir sertifikadan ziyade, proje bazlı çevresel karar mekanizmalarının bir parçası olarak ele almaktadır. Bu yaklaşım, özellikle büyük altyapı ve bina projelerinde öne çıkmaktadır.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis, altyapı, enerji ve endüstriyel projelerde faaliyet gösteren uluslararası bir mühendislik ve danışmanlık firmasıdır. Türkiye’de EPD ve LCA çalışmaları, daha çok büyük ölçekli yatırım projeleri ve kamu odaklı girişimler kapsamında yürütülmektedir.
Firma, uluslararası standartlara uyumlu metodolojiler kullanmakta; EPD danışmanlığı ise genellikle ana mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetlerini tamamlayıcı bir rol üstlenmektedir.
Türkiye’de EPD Danışmanlığı Seçiminde Öne Çıkan Farklar
Türkiye’de EPD danışmanları arasındaki temel farklar; ürün sürdürülebilirliği odağı, sektör çeşitliliği ve uluslararası doğrulama deneyimi üzerinden şekillenmektedir. Bazı firmalar EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak ele alırken, bazıları için bu hizmet daha geniş danışmanlık portföyünün bir parçasıdır.
Üreticiler açısından doğru danışmanı seçmek, EPD’nin hangi pazarda ve hangi amaçla kullanılacağına bağlıdır. İhracat odaklı, çok ürünlü portföye sahip firmalar için EPD sürecinin standartlara tam uyumlu ve tekrarlanabilir olması büyük önem taşımaktadır.
Summary
Bu yazı, Türkiye’de EPD danışmanlığı sunan firmaları; ürün sürdürülebilirliği odağı, teknik yaklaşım ve uluslararası deneyim kriterleri çerçevesinde ele almaktadır. ERKE Consultancy, LCA ve EPD’yi ana uzmanlık alanı olarak konumlandıran danışmanlık firmalarını temsil ederken; Arup, WSP, Ramboll, Mott MacDonald ve AtkinsRéalis EPD’yi daha geniş mühendislik ve sürdürülebilirlik hizmetleri içinde sunan global yapılardır. Firmalar arasındaki ayrım, ürün bazlı EPD derinliği, sektör odağı ve doğrulama süreçlerindeki deneyim düzeylerinde yoğunlaşmaktadır. Uygun danışmanlık yaklaşımı, üreticinin proje kapsamı, hedef pazarları, ekip yapısı ve bütçesine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.